Czy mogę mieć dość własnego dziecka? O trudnych emocjach rodzica bez poczucia winy

„Mam dość”.

To zdanie może pojawić się po kolejnym trudnym poranku.

Po awanturze o ubranie.

Po godzinie przekonywania do wyjścia.

Po telefonie ze szkoły.

Po kolejnym wieczorze, kiedy dziecko nie chce spać, a rodzic marzy tylko o ciszy.

Czasem myśl jest jeszcze mocniejsza:

„Nie chcę teraz z nim być”.

„Nie mam ochoty słuchać kolejnego pytania”.

„Chcę, żeby ktoś zabrał je na cały dzień”.

„Nie mam już cierpliwości”.

I zaraz potem przychodzi poczucie winy.

„Jak mogę tak myśleć o własnym dziecku?”.

„Czy dobry rodzic w ogóle ma takie myśli?”.

„Czy skoro czasami mam go dość, to znaczy, że coś jest ze mną nie tak?”.

Nie.

Trudne emocje wobec własnego dziecka mogą pojawiać się również w bardzo bliskiej i bezpiecznej relacji.

Możemy kochać dziecko i jednocześnie być zmęczeni jego zachowaniem.

Możemy chcieć mu pomagać i jednocześnie potrzebować od niego przerwy.

Możemy rozumieć, dlaczego krzyczy, a mimo to nie mieć już siły tego słuchać.

Miłość nie usuwa zmęczenia.

Rodzicielstwo nie sprawia, że tracimy własne granice.

Można kochać i jednocześnie mieć dość

Dorosłe relacje dobrze pokazują, że te rzeczy mogą istnieć jednocześnie.

Możemy bardzo kochać partnera i czasami chcieć pobyć sami.

Możemy kochać własnych rodziców i nie mieć ochoty na kolejną rozmowę.

Możemy lubić swoją pracę i mieć dzień, kiedy chcemy od niej odpocząć.

W relacji z dzieckiem często wymagamy od siebie czegoś innego.

Jakby miłość miała oznaczać:

• nieskończoną cierpliwość,
• stałą gotowość,
• brak złości,
• brak potrzeby samotności,
• radość z każdej wspólnej chwili.

To nierealistyczne.

Rodzic jest człowiekiem.

Ma układ nerwowy, który może się przeciążać.

Ma potrzeby.

Ma momenty, kiedy po prostu nie ma już z czego dawać.

„Mam dość dziecka” często znaczy coś bardziej konkretnego

W silnym zmęczeniu myśl może być bardzo ogólna:

„Mam go dość”.

Warto później spróbować ją rozłożyć.

Być może tak naprawdę mamy dość:

• ciągłego krzyku,
• pytań bez końca,
• konfliktów o każdą czynność,
• braku snu,
• potrzeby ciągłego pilnowania,
• tłumaczenia wszystkiego po kilka razy,
• bycia jedyną osobą, która potrafi uspokoić dziecko,
• telefonów ze szkoły,
• odpowiedzialności bez przerwy.

To ważne rozróżnienie.

„Mam dość tej sytuacji” brzmi inaczej niż:

„Mam dość mojego dziecka”.

Kiedy jesteśmy przeciążeni, mózg może wrzucać wszystko do jednego worka.

Warto potem wrócić do konkretu.

Trudna emocja nie jest tym samym co trudne działanie

Możemy czuć złość.

Nie oznacza to, że musimy krzyczeć.

Możemy czuć irytację.

Nie oznacza to, że mamy prawo poniżać.

Możemy mieć myśl:

„Chcę stąd wyjść”.

Nie oznacza to, że porzucimy dziecko.

Emocja jest informacją o naszym stanie.

Działanie jest tym, co robimy dalej.

To rozróżnienie może być bardzo uwalniające.

Nie musimy walczyć z samym faktem:

„Jestem zły”.

Możemy raczej zapytać:

„Co zrobię z tą złością, żeby nikogo nie skrzywdzić?”.

Poczucie winy często pojawia się szybciej niż refleksja

Rodzic krzyknął.

Potem czuje:

„Jestem fatalnym ojcem”.

„Jestem beznadziejną matką”.

Takie myśli mogą wydawać się formą odpowiedzialności.

Ale często nie prowadzą do realnej zmiany.

Zamiast:

„Co wydarzyło się przed moim wybuchem?”

myślimy:

„Co jest ze mną nie tak?”.

To dużo mniej pomocne.

Możemy spróbować zamienić ocenę siebie na analizę sytuacji.

„Byłem niewyspany, dziecko krzyczało od pół godziny, a ja nie miałem możliwości odejścia”.

To nie jest usprawiedliwienie.

To informacja.

Dzięki niej możemy następnym razem wcześniej zauważyć granicę.

Poczucie winy może być użyteczne, ale tylko do pewnego momentu

Poczucie winy może powiedzieć:

„Nie chcę tak reagować”.

To może prowadzić do:

• przeprosin,
• naprawienia relacji,
• zmiany sposobu reagowania,
• szukania wsparcia.

Wtedy spełnia swoją funkcję.

Jeśli jednak zamienia się w wielogodzinne:

„Jestem złym człowiekiem”,

nie pomaga ani rodzicowi, ani dziecku.

Możemy zadać sobie pytanie:

„Czy mam coś do naprawienia?”.

Jeśli tak — naprawmy.

Jeśli nie — nie musimy karać siebie do końca dnia.

Dobre rodzicielstwo nie polega na braku złości

Złość jest jedną z normalnych emocji.

Może pojawić się, gdy:

• nasze granice są przekraczane,
• jesteśmy zmęczeni,
• czujemy bezsilność,
• coś powtarza się setny raz,
• sytuacja wydaje się niesprawiedliwa,
• mamy za mało wpływu.

Problemem nie jest samo:

„Jestem zły”.

Problem pojawia się wtedy, gdy złość prowadzi do zachowania, które krzywdzi dziecko lub innych.

Dlatego zamiast próbować zostać rodzicem, który „nigdy się nie złości”, lepiej nauczyć się zauważać:

„Jestem już na granicy”.

Ciało często wie wcześniej niż my

Zanim krzykniemy, mogą pojawić się sygnały.

Na przykład:

• zaciskanie szczęki,
• napięte ramiona,
• szybszy oddech,
• uczucie gorąca,
• ból głowy,
• potrzeba natychmiastowego zakończenia rozmowy,
• myśl: „Jeszcze jedno słowo i wybuchnę”.

Warto potraktować je jako sygnał ostrzegawczy.

Nie jako coś, co trzeba ignorować do momentu, kiedy stracimy kontrolę.

Możemy powiedzieć:

„Jestem bardzo zdenerwowany. Potrzebuję chwili”.

To często bezpieczniejsze niż dalsze prowadzenie rozmowy za wszelką cenę.

Możemy zrobić przerwę od dziecka bez odrzucania dziecka

To ważne rozróżnienie.

Rodzic może potrzebować:

„Przez piętnaście minut nie chcę, żeby ktoś do mnie mówił”.

Jeżeli dziecko jest bezpieczne, możemy taki czas stworzyć.

Możemy powiedzieć:

„Potrzebuję teraz dziesięciu minut ciszy. Potem do ciebie wrócę”.

To nie jest odrzucenie.

Wręcz przeciwnie.

Pokazuje dziecku, że relacja może wytrzymać przerwę.

Dorosły może zadbać o swoją regulację i wrócić.

Nie musimy być dostępni natychmiast przy każdej potrzebie

Dziecko woła:

„Mamo!”.

Rodzic biegnie.

„Tato!”.

Rodzic od razu przerywa wszystko.

Jeżeli tak wygląda większość dnia, możemy bardzo szybko poczuć, że nie mamy ani jednej chwili dla siebie.

W bezpiecznych sytuacjach możemy odpowiedzieć:

„Słyszę cię. Przyjdę za pięć minut”.

„Dokończę to i wtedy pomogę”.

„Spróbuj najpierw sam, a jeśli nie wyjdzie, przyjdź”.

Dziecko może poczekać.

Rodzic również ma prawo dokończyć własną czynność.

„Ale ono mnie potrzebuje”

Tak.

Dziecko potrzebuje rodzica.

Nie oznacza to jednak, że potrzebuje nas cały czas i natychmiast.

Rozwój obejmuje również stopniowe uczenie się:

• czekania,
• samodzielnej próby,
• korzystania z innych osób,
• radzenia sobie z małą frustracją.

Jeżeli rodzic jest zawsze jedynym rozwiązaniem, jego obciążenie będzie rosło.

Warto pytać:

„Czy dziecko naprawdę potrzebuje mojej interwencji, czy po prostu jest przyzwyczajone, że pojawiam się od razu?”.

Rodzic może nie lubić niektórych zachowań własnego dziecka

To także bywa trudne do powiedzenia.

Możemy kochać dziecko i jednocześnie bardzo nie lubić, kiedy:

• krzyczy,
• obraża innych,
• przerywa,
• ciągle dyskutuje,
• niszczy rzeczy,
• zaczepia rodzeństwo,
• odmawia wszystkiego.

Możemy nazwać zachowanie:

„Nie lubię, kiedy do mnie tak mówisz”.

To coś innego niż:

„Nie lubię ciebie”.

Oddzielamy osobę od zachowania.

To ważne również dla nas samych.

Dziecko nie musi być zawsze „łatwe do lubienia”

To zdanie może brzmieć niewygodnie.

Ale relacja nie opiera się na tym, że każda chwila z dzieckiem jest przyjemna.

Są dni, kiedy:

• dobrze się bawimy,
• rozmawiamy,
• czujemy bliskość.

Są też dni, kiedy każde zdanie kończy się konfliktem.

Miłość do dziecka nie znika dlatego, że dzisiaj wyjątkowo trudno jest nam przebywać razem.

Relacja może pomieścić również takie dni.

Dziecko może być bardzo wymagające

Niektóre dzieci potrzebują naprawdę dużo wsparcia.

Nie jest to ocena dziecka.

To opis ilości energii potrzebnej do codziennego funkcjonowania.

Dziecko może:

• bardzo silnie reagować na zmiany,
• potrzebować dużo pomocy w regulacji,
• mieć trudności z samodzielnością,
• często wchodzić w konflikty,
• potrzebować stałej obecności dorosłego.

Rodzic może wtedy być zmęczony w sposób, którego nie rozumieją osoby obserwujące rodzinę z zewnątrz.

„Przecież jest taki spokojny”.

„Ale fajny chłopak”.

Tak.

A jednocześnie codzienność może być bardzo wymagająca.

Obie rzeczy mogą być prawdziwe.

Nie porównujmy swojego zmęczenia

„Inni mają dzieci z większymi problemami”.

Możliwe.

Nie oznacza to, że nasze zasoby są nieskończone.

Zmęczenie nie działa według rankingu.

Możemy potrzebować pomocy, nawet jeśli ktoś inny ma trudniejszą sytuację.

Nie musimy udowadniać, że mamy „wystarczająco źle”.

Wstyd może utrudniać proszenie o pomoc

Rodzic może powiedzieć znajomym:

„Jest ciężko”.

Ale nie:

„Czasami naprawdę nie chcę już z nim być”.

Bo boi się reakcji:

„Jak możesz tak mówić o własnym dziecku?”.

W efekcie trudne emocje zostają w środku.

To może zwiększać poczucie izolacji.

Warto mieć przynajmniej jedną osobę, przy której możemy powiedzieć:

„Kocham moje dziecko, ale dzisiaj naprawdę mam go dość”.

I nie dostać w odpowiedzi oceny.

Poczucie winy może utrudniać stawianie granic

Rodzic myśli:

„Skoro jestem taki niecierpliwy, muszę mu to wynagrodzić”.

Zgadza się więc na rzeczy, na które normalnie by się nie zgodził.

Pozwala zostać dłużej.

Kupuje coś.

Odwołuje własne plany.

To może prowadzić do jeszcze większego przeciążenia.

Naprawienie relacji nie oznacza:

„Muszę teraz zrezygnować ze wszystkich swoich granic”.

Możemy przeprosić za krzyk i nadal powiedzieć:

„Telefon odkładamy o 20:00”.

Przeprosiny rodzica nie odbierają mu autorytetu

Jeżeli krzyknęliśmy:

„Przepraszam, powiedziałem to za ostro”.

Nie musimy dodawać:

„Ale ty też...”.

Możemy później osobno wrócić do zachowania dziecka.

„Nie powinienem był krzyczeć. Jednocześnie nadal nie zgadzam się na bicie brata”.

Dwa fakty mogą istnieć jednocześnie.

Rodzic bierze odpowiedzialność za siebie.

Dziecko nadal odpowiada za swoje zachowanie.

Nie przepraszajmy za samą granicę

„Przepraszam, ale musisz iść spać”.

„Przepraszam, że nie pozwalam ci grać”.

Jeżeli granica jest rozsądna, nie musimy przepraszać za jej istnienie.

Możemy powiedzieć:

„Wiem, że jesteś zły. Dzisiaj kończymy”.

Poczucie winy rodzica nie powinno powodować, że każda granica zaczyna brzmieć jak krzywda.

Nie musimy rozumieć dziecka w każdej sekundzie

Możemy dużo wiedzieć o regulacji emocji.

O ASD.

O przeciążeniu.

O potrzebach dziecka.

A mimo to czasami po prostu pomyśleć:

„Nie rozumiem, dlaczego to znowu jest problem”.

To w porządku.

Nie musimy mieć idealnego psychologicznego wyjaśnienia każdej reakcji, żeby zachować szacunek.

Możemy powiedzieć:

„Nie do końca rozumiem, dlaczego to jest dla ciebie takie trudne. Widzę jednak, że jest”.

To wystarczy.

Rozumienie nie oznacza, że musimy wszystko znosić

Dziecko krzyczy, bo jest przeciążone.

Możemy to rozumieć.

I jednocześnie powiedzieć:

„Nie będę stać obok, kiedy rzucasz przedmiotami”.

Dziecko obraża, bo jest w silnej złości.

Możemy rozumieć.

I powiedzieć:

„Wrócę do rozmowy, kiedy będziemy mogli rozmawiać bez wyzwisk”.

Empatia nie wymaga rezygnacji z własnych granic.

Rodzic też może mieć potrzeby sensoryczne

Hałas dziecka może być dla nas bardzo trudny.

Ciągły dotyk.

Telewizor.

Rozmowa.

Zabawki wydające dźwięki.

Rodzic również może być przeciążony bodźcami.

Możemy czasem:

• wyłączyć dodatkowe źródła hałasu,
• użyć dyskretnych zatyczek zmniejszających natężenie dźwięku,
• poprosić o chwilę bez dotykania,
• przejść do spokojniejszego pomieszczenia.

Nie musimy być całkowicie niewrażliwi na otoczenie tylko dlatego, że jesteśmy dorosłymi.

Szczególnie trudny może być brak ciszy

Niektóre dzieci mówią niemal bez przerwy.

Pytają.

Komentują.

Powtarzają.

Dla rodzica po wielu godzinach może to być bardzo obciążające.

Możemy wprowadzić:

„Przez następne dziesięć minut mamy cichy czas”.

Albo:

„Chcę cię słuchać, ale teraz moja głowa potrzebuje przerwy. Wrócimy do rozmowy po kolacji”.

To nie oznacza:

„Twoje zainteresowania mnie nie obchodzą”.

Oznacza:

„Nie mam teraz zasobów na kolejne informacje”.

Trudne emocje mogą nasilać się wieczorem

Rodzic przez cały dzień daje radę.

Rano ogarnia wyjście.

Potem pracuje.

Po południu pomaga dziecku.

Wieczorem cierpliwość nagle się kończy.

To nie musi oznaczać, że właśnie wieczorem dziecko zachowuje się najgorzej.

Po prostu nasze zasoby są wtedy najmniejsze.

Warto to uwzględnić.

Może wieczorem potrzebujemy:

• mniej wymagań,
• prostszej rutyny,
• podziału obowiązków,
• wcześniejszego odpoczynku,
• mniejszej liczby decyzji.

Nie wszystkie problemy trzeba rozwiązywać o 20:30.

Trudny dzień nie musi kończyć się „idealnym pogodzeniem”

Czasem po konflikcie chcemy koniecznie przywrócić pełną harmonię przed snem.

Długa rozmowa.

Przeprosiny.

Analiza.

Przytulenie.

Nie zawsze mamy na to zasoby.

Możemy powiedzieć:

„Mieliśmy dziś trudny wieczór. Nadal cię kocham. Jutro możemy do tego wrócić”.

To może być wystarczające.

Relacja nie rozpada się dlatego, że jeden konflikt nie został idealnie zamknięty w piętnaście minut.

Nie każda wspólna chwila musi być jakościowym czasem

Rodzic może mieć poczucie:

„Powinienem spędzać z dzieckiem więcej wartościowego czasu”.

Więc po całym trudnym dniu zmusza się jeszcze do:

• gry,
• rozmowy,
• wspólnej aktywności.

Czasem możemy po prostu być obok.

Dziecko ogląda film.

My siedzimy obok z herbatą.

Nie każda chwila musi być rozwojowa.

Zwyczajna obecność również jest relacją.

Można potrzebować samotności

Niektórzy rodzice bardzo regenerują się w kontakcie z ludźmi.

Inni potrzebują ciszy i samotności.

Jeżeli cały dzień spędzamy:

• z dzieckiem,
• z partnerem,
• w pracy,
• z innymi rodzicami,

możemy nigdy nie mieć chwili bez interakcji.

Potrzeba samotności nie oznacza odrzucenia rodziny.

Może być podstawowym sposobem regeneracji.

Warto traktować ją poważnie.

Nie czekajmy na „zasłużenie” na odpoczynek

„Najpierw wszystko zrobię”.

Ale wszystko nigdy nie jest zrobione.

Zawsze jest:

• pranie,
• lekcja,
• wiadomość,
• zakupy,
• kolejna sprawa.

Jeśli odpoczynek może nastąpić dopiero wtedy, kiedy lista jest pusta, prawdopodobnie nie nastąpi nigdy.

Odpoczynek nie musi być nagrodą.

Może być częścią planu.

Partnerzy mogą mieć różne progi wytrzymałości

Jedna osoba mówi:

„Już nie daję rady”.

Druga:

„Przecież nic takiego się nie dzieje”.

To może zwiększać poczucie osamotnienia.

Nie musimy mieć identycznego poziomu zmęczenia.

Możemy inaczej reagować na:

• hałas,
• konflikty,
• brak snu,
• chaos.

Warto rozmawiać nie o tym:

„Kto ma rację?”

tylko:

„Jak podzielić obowiązki, żeby oboje mieli szansę funkcjonować?”.

„Ty sobie lepiej z nim radzisz” może stać się pułapką

Rodzic, który rzeczywiście szybciej uspokaja dziecko, może przejmować każdą trudną sytuację.

Po pewnym czasie:

• ma największe doświadczenie,
• więc rzeczywiście radzi sobie najlepiej,
• dlatego przejmuje jeszcze więcej,
• więc drugi rodzic ma jeszcze mniej doświadczenia.

Koło się zamyka.

Jeżeli jest bezpiecznie, warto pozwolić drugiej osobie wypracować własne sposoby.

Nawet jeśli początkowo zajmie to więcej czasu.

Dziecko nie musi być cały czas zadowolone z naszej granicy

Rodzic może czuć winę, kiedy dziecko mówi:

„Jesteś najgorszą mamą!”.

„Nie lubię cię!”.

„Tata by mi pozwolił!”.

To boli.

Ale dziecko może być wściekłe na naszą decyzję i nadal mieć z nami bezpieczną relację.

Nie musimy natychmiast odzyskać jego aprobaty.

Możemy powiedzieć:

„Widzę, że jesteś bardzo zły. Decyzja się nie zmienia”.

Trudne słowa dziecka mogą szczególnie boleć, kiedy jesteśmy zmęczeni

W spokojny dzień:

„Nienawidzę cię!”

możemy potraktować jako wybuch emocji.

Po tygodniu bez snu możemy pomyśleć:

„Po tym wszystkim, co dla niego robię?”.

To zrozumiałe.

Warto jednak nie prowadzić wtedy rozliczenia:

„A ja dla ciebie robię wszystko!”.

Możemy wrócić do rozmowy później.

Dziecko nie musi w szczycie złości rozumieć całego kosztu rodzicielstwa.

Nie róbmy z dziecka osoby odpowiedzialnej za nasze poświęcenie

„Zrezygnowałam przez ciebie z tylu rzeczy”.

„Wszystko robię dla ciebie”.

„Zobacz, ile mnie kosztujesz”.

Nawet jeśli rodzic realnie bardzo dużo poświęca, takie komunikaty mogą być dla dziecka ogromnym ciężarem.

Możemy natomiast mówić o granicach:

„Nie mogę teraz tego zrobić”.

„Potrzebuję odpoczynku”.

„Dzisiaj nie pojedziemy na kolejne zajęcia”.

Nie potrzebujemy uzasadniać tego rachunkiem wszystkich wcześniejszych wyrzeczeń.

Warto sprawdzić, czy mamy jakąkolwiek przestrzeń poza rolą rodzica

Kiedy ostatnio robiliśmy coś, co nie było związane z:

• dzieckiem,
• pracą,
• domem?

Nie musi to być wielkie hobby.

Może to być:

• książka,
• gra,
• sport,
• rozmowa,
• majsterkowanie,
• spacer,
• spotkanie z kimś.

Jeżeli odpowiedź brzmi:

„Nie pamiętam”,

warto potraktować to jako informację.

Rodzic nie musi zniknąć jako osoba.

Nie wszystko, co pomaga dziecku, musi wykonywać rodzic

Czasem rodzic przejmuje:

• kontakt ze szkołą,
• organizację zajęć,
• ćwiczenia,
• wszystkie dojazdy,
• przygotowanie materiałów,
• rozmowy z każdym specjalistą.

Warto sprawdzić, czy coś może przejąć:

• partner,
• dziadek lub babcia,
• inny bliski,
• samo dziecko,
• szkoła.

Delegowanie nie oznacza braku zaangażowania.

Może oznaczać rozsądne gospodarowanie zasobami.

Prośmy o konkretną pomoc

Ludzie często odpowiadają:

„Daj znać, jeśli czegoś potrzebujesz”.

A rodzic nigdy nie daje znać.

Bo nie wie, o co poprosić.

Spróbujmy konkretnie:

„Czy możesz zostać z dzieckiem w sobotę przez dwie godziny?”.

„Czy możesz jutro zrobić zakupy?”.

„Czy możesz odebrać je ze szkoły?”.

„Czy możesz przejąć wieczorną rutynę?”.

Konkretną prośbę łatwiej zarówno wypowiedzieć, jak i spełnić.

Czasami trzeba odpuścić coś dobrego

To trudne.

Możemy mieć wartościowe zajęcia dodatkowe.

Dobry trening.

Ciekawą terapię.

Ale jeśli rodzina jest całkowicie przeciążona logistyką, czasem warto z czegoś zrezygnować.

Przynajmniej chwilowo.

Nie wszystko, co dobre, musi wydarzać się jednocześnie.

Czas wolny również ma wartość.

Dziecko nie potrzebuje rodzica idealnego

Potrzebuje dorosłego, który:

• jest wystarczająco przewidywalny,
• potrafi wrócić po konflikcie,
• przeprasza, kiedy przekroczy granicę,
• potrafi stawiać granice,
• szuka pomocy, kiedy sam już nie daje rady.

Nie potrzebuje osoby, która nigdy:

• się nie złości,
• nie jest zmęczona,
• nie ma dość,
• nie popełnia błędów.

Taki rodzic nie istnieje.

Co zrobić, kiedy naprawdę nie chcemy już rozmawiać?

Możemy powiedzieć:

„Słyszę, że to dla ciebie ważne. Ja teraz nie mam zasobów na dobrą rozmowę. Wrócimy do niej po kolacji”.

Jeżeli sprawa nie jest pilna, możemy ją odłożyć.

To lepsze niż słuchanie z narastającą złością, która po kilku minutach kończy się wybuchem.

Co zrobić, kiedy dziecko idzie za nami i nie daje chwili przestrzeni?

Możemy spokojnie powtarzać granicę.

„Potrzebuję pięciu minut”.

„Wrócę do ciebie o 18:20”.

Jeśli dziecko ma trudność z rozumieniem czasu, możemy użyć timera.

Przewidywalny koniec przerwy może zmniejszyć jego lęk.

Dziecko wie:

„Rodzic nie znika. Wróci”.

Poczucie winy może pojawić się nawet po odpoczynku

Rodzic ma wolny wieczór.

Zamiast korzystać, myśli:

„Powinienem być z dzieckiem”.

„Może mnie potrzebuje”.

„Partner ma teraz ciężej”.

Jeżeli każdą chwilę bez dziecka spędzamy, martwiąc się o dziecko, trudno się zregenerować.

Możemy świadomie przypomnieć sobie:

„W tej chwili dziecko jest bezpieczne. Moim zadaniem jest odpocząć”.

To również jest odpowiedzialność.

Kiedy trudne emocje zaczynają być sygnałem alarmowym?

Warto potraktować sytuację szczególnie poważnie, jeśli coraz częściej:

• czujemy niekontrolowaną złość,
• mamy ochotę uderzyć dziecko,
• obawiamy się własnej reakcji,
• regularnie wyzywamy lub poniżamy,
• nie jesteśmy w stanie przerwać eskalacji,
• mamy poczucie całkowitej utraty kontroli,
• chcemy uciec i nie wracać,
• pojawiają się myśli o zrobieniu krzywdy sobie lub komuś innemu.

W takim momencie priorytetem nie jest idealne rodzicielstwo.

Priorytetem jest bezpieczeństwo.

Potrzebne jest realne odciążenie i dodatkowa pomoc.

Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia, trzeba skorzystać z pomocy ratunkowej.

Poproszenie o pomoc wcześniej jest łatwiejsze niż po kryzysie

Często czekamy:

„Jeszcze trochę wytrzymam”.

Tylko próg przesuwa się coraz dalej.

Warto reagować już wtedy, gdy widzimy:

• coraz mniejszą cierpliwość,
• brak regeneracji,
• narastającą niechęć do wspólnego czasu,
• częstsze konflikty,
• ciągłe poczucie napięcia.

Nie trzeba czekać, aż dojdziemy do ściany.

Kiedy warto skorzystać z konsultacji?

Konsultacja może pomóc, kiedy rodzic:

• coraz częściej czuje, że ma dość,
• ma trudność z utrzymaniem granic bez krzyku,
• czuje dużo winy po zwykłych emocjach,
• nie wie, ile wsparcia dziecko rzeczywiście potrzebuje,
• ma poczucie, że cała rodzina funkcjonuje wokół trudności jednego dziecka,
• nie potrafi znaleźć miejsca na własne potrzeby,
• chce zmniejszyć liczbę codziennych konfliktów,
• potrzebuje uporządkować sytuację i wybrać najważniejsze zmiany.

Podczas spotkania możemy przyjrzeć się:

• które momenty dnia są najbardziej obciążające,
• co najczęściej uruchamia złość rodzica,
• gdzie można ograniczyć liczbę wymagań,
• co dziecko może robić bardziej samodzielnie,
• jakie granice warto wprowadzić,
• jak reagować, zanim napięcie osiągnie maksimum,
• gdzie potrzebne jest odciążenie rodzica.

Nie szukamy sposobu, żeby rodzic już nigdy nie miał dość.

Szukamy takiego sposobu funkcjonowania, żeby „mam dość” nie było codziennym stanem.

Trudne emocje nie przekreślają relacji

Możemy mieć dzień, w którym naprawdę nie mamy ochoty na kolejną rozmowę.

Możemy się zdenerwować.

Możemy potrzebować zamknąć drzwi i przez chwilę pobyć sami.

Możemy popełnić błąd.

Relacja z dzieckiem nie opiera się na jednej emocji.

Buduje się z tysięcy sytuacji:

• obecności,
• naprawiania,
• granic,
• rozmów,
• zwykłej codzienności.

Nie musimy być zachwyceni każdą chwilą rodzicielstwa, żeby kochać swoje dziecko.

Czasami bardzo ważnym krokiem jest przestać zadawać sobie pytanie:

„Czy wolno mi tak czuć?”.

I zacząć pytać:

„Co sprawia, że jestem aż tak przeciążony i czego potrzebuję, żeby nie działać z tego miejsca?”.

Bo trudna emocja nie czyni nas złym rodzicem.

Może za to być ważną informacją, że również rodzic potrzebuje uwagi, granic i wsparcia.